Spilakassar Rauða krossins: þversögnin, deilan og bannfrumvarpið

Þessi síða inniheldur samstarfstengla. Við gætum fengið þóknun ef þú skráir þig, en það hefur ekki áhrif á einkunnir okkar. 18+
🪙 🎰 Spilakassar á Íslandi Greiðslumáti

Ein sérkennilegasta þversögn íslensks samfélags: einu löglegu spilakassar landsins eru reknir af góðgerðarsamtökum — Rauða krossinum, Landsbjörg, SÁÁ og Happdrætti Háskóla Íslands. Hér er staðan, deilan og tölurnar á einum stað.

Stutt svar: Spilakassar á Íslandi eru löglegir aðeins hjá tveimur rekstraraðilum: Íslandsspili (eigendur: Rauði krossinn 64%, Landsbjörg 26,5%, SÁÁ 9,5%) og Happdrætti Háskóla Íslands (Gullnáman). Frumvarp um algert bann hefur ítrekað verið lagt fram á Alþingi en ekki náð fram að ganga. Kassarnir velta yfir milljarði króna á ári.

Hver á hvað

RekstraraðiliEigendurVörumerki
Íslandsspil sf.Rauði krossinn (64%), Slysavarnafélagið Landsbjörg (26,5%), SÁÁ (9,5%)Spilakassar á börum og sjoppum
Happdrætti Háskóla ÍslandsHáskóli Íslands (ríkið)Gullnáman — spilasalir

Deilan: góðgerðarfé úr vösum spilafíkla?

Gagnrýnin hefur vaxið árum saman: samtök sem sinna fólki í neyð — þar á meðal SÁÁ, sem meðhöndlar fíkn — afla fjár með starfsemi sem spilafíklar leita gjarnan í. Samtök áhugafólks um spilafíkn (SÁS) hafa rekið átakið „Lokum spilakössum" (lokum.is) og birt dæmi um einstaklinga sem töpuðu tugum milljóna í kassana. Í greinargerð Alþingis segir berum orðum að spilakassar séu „hannaðir til að ýta undir spilafíkn".

Bannfrumvarpið: staðan á Alþingi

AtriðiStaðan
Efni frumvarpsRekstur spilakassa verði með öllu bannaður
SagaLagt fram á 151., 152., 153. og 155. löggjafarþingi — hefur ekki náð fram að ganga
BæturNýjasta útgáfan gerir ráð fyrir 1 milljarði kr. á ári úr ríkissjóði til hluthafa Íslandsspila 2025–2028 (64% / 26,5% / 9,5%)
StuðningurÞroskahjálp og SÁS styðja bann; Háskóli Íslands, Rauði krossinn og Landsbjörg leggjast gegn því

Samhengið: spilakassar vs netspilun

Á meðan deilt er um kassana spila æ fleiri Íslendingar hjá erlendum netspilavítum — löglega fyrir einstaklinginn, eins og við förum yfir í lagalegu úttektinni. Munurinn á RTP er líka umtalsverður: netspilakassar skila yfirleitt 94–97% til spilara en hefðbundnir kassar lægra hlutfalli — samanburðurinn er hér. Hvar sem spilað er gildir það sama: 18 ára aldurstakmark og ábyrg spilun.

Heimildir: Alþingi, þskj. 169/155 · Vísir

Algengar spurningar

Hver rekur spilakassa á Íslandi?

Tveir aðilar hafa leyfi: Íslandsspil sf. (í eigu Rauða krossins 64%, Landsbjargar 26,5% og SÁÁ 9,5%) og Happdrætti Háskóla Íslands, sem rekur kassa undir heitinu Gullnáman.

Af hverju rekur Rauði krossinn spilakassa?

Tekjurnar fjármagna góðgerðarstarf. Gagnrýnendur benda á þversögnina: samtök sem hjálpa fólki í neyð afla fjár með starfsemi sem spilafíklar leita í.

Verða spilakassar bannaðir?

Frumvarp um algert bann hefur verið lagt fram ítrekað á Alþingi, nú síðast með bótaákvæði upp á 1 milljarð kr. á ári til hluthafa Íslandsspila 2025–2028. Það hefur ekki enn verið samþykkt.

Hvað veltir spilakassamarkaðurinn miklu?

Samkvæmt greinargerð Alþingis velta spilakassar yfir milljarði króna á ári þrátt fyrir tiltölulega fáa notendur.